Niet-afwervingsbedingen (ook wel omschreven als niet-aanwervingsbedingen) zijn bedingen vervat in de commerciële overeenkomst tussen een uitzendbureau en een gebruiker. Deze bepalen dat het de gebruiker, op straffe van financiële compensatie, verboden is om een uitzendkracht rechtstreeks aan te werven gedurende de looptijd van het beding.

Een wettelijke regeling die dergelijke bedingen begrensd, ontbreekt op dit ogenblik. Wat resulteert in hallucinante praktijken zoals het opleggen van het betalen van 20% tot 25% van het bruto (!) jaarloon van een uitzendkracht in geval een gebruiker een uitzendkracht vast in dienst neemt. En dit zelfs indien een uitzendopdracht bijvoorbeeld vier maanden duurt en de uitzendkracht na afloop van die uitzendopdracht aangeworven wordt.

Arbeidsmobiliteit onder druk

Dat dergelijke bedingen de arbeidsmobiliteit niet bevorderen, is nog zwak uitgedrukt. Het gaat de facto om bedingen die uitzendkrachten opsluiten in het statuut van uitzendkracht. Daarbij wordt hen elke kans tot een vaste en duurzamere betrekking bij een werkgever volledig ontzegd.

Onder de vorige regering werd een poging ondernomen om dergelijke bedingen wettelijk te omkaderen.

In 2023 werd hierover in de Nationale Arbeidsraad (NAR) het dubbel verdeeld advies nr. 2.378 uitgebracht (een adviesdeel van de werknemersvertegenwoordigers en twee adviesdelen van de werkgeversvertegenwoordigers). Op het VBO na gaven alle organisaties aan dat ze een wettelijke omkadering wensen. Momenteel staat het initiatief binnen de regering hieromtrent stil.

In het regeerakkoord van de Arizona-regering is inzake niet-afwervingsbedingen het volgende opgenomen: “In overleg met de sociale partners creëren we een raamwerk voor het gebruik van niet-aanwervingsclausules in de uitzendsector, waarbij we de levensvatbaarheid en eerlijke vergoeding voor uitzendbedrijven behouden en manifest misbruik aanpakken.”

Wetsvoorstel, wanneer?

Tot nog toe werd, na meer dan een jaar Arizona-regering, geen enkel initiatief genomen door de minister van Werk. Opmerkelijk is wel dat in tussentijd al drie regeringspartijen (CD&V, Les Engagés en Vooruit) in het parlement een wetsvoorstel hebben ingediend, waarin ze een wettelijk kader voor deze niet-afwervingsbedingen voorstellen. Een zeer welgekomen eerste stap, maar zonder daadwerkelijk initiatief vanuit de regering, of het actief zoeken naar een parlementaire meerderheid, gaan deze wetsvoorstellen niets opleveren.

We roepen de minister van Werk dan ook op om in deze eindelijk de handen uit de mouwen te steken en eerstdaags een voorontwerp van wet voor advies voor te leggen aan de in de NAR verenigde sociale partners. Want iedereen verdient stabiele tewerkstelling die zekerheid biedt.

Auteur: Lander.vanderlinden@abvv.be