EU Inc.: Trojaans paard zet werknemersrechten op de helling
Gepubliceerd op
Samen met de andere Europese vakbonden voert ABVV op 24 september in Brussel actie tegen “EU Inc”, een initiatief van de Europese Commissie die de regels voor bedrijven vereenvoudigt, maar de rechten van Europese werknemers dreigt uit te hollen.
Een bedrijf oprichten in 48 uur en vervolgens in heel Europa onder één set regels kunnen werken. Dat is het idee achter “EU Inc.”, het zogenaamde 28ste vennootschapsregime. Het klinkt eenvoudig en aantrekkelijk. Maar achter die belofte van minder administratie dreigt een gevaarlijke achteruitgang voor werknemers.
Vandaag telt de Europese Unie 27 lidstaten, elk met eigen regels voor ondernemingen. Wie over de grens actief wil worden, krijgt daardoor met verschillende nationale wetgevende kaders te maken. Die versnippering remt volgens de Europese Commissie vooral start-ups en groeiende ondernemingen af.
Daarom lanceerde ze in maart 2026 “EU Inc.”: een nieuw, Europees vennootschapsregime dat naast de 27 nationale systemen zou bestaan. Bedrijven zouden zich volledig digitaal en in amper 48 uur kunnen registreren en vervolgens onder één Europees kader kunnen opereren. Deelname zou vrijwillig zijn.
Minder rompslomp, meer innovatie. Wat kan daar mis mee zijn?
Heel wat, als het van de Europese vakbonden afhangt. Regels die voor werkgevers als administratieve lasten gelden, zijn er immers vaak om werknemers te beschermen. En precies daar wringt het schoentje
Achterpoortje voor sociale dumping
Een van de grootste risico's is dat bedrijven straks kunnen kiezen voor het regime dat hen het beste uitkomt. Het ABVV en andere Europese vakbonden waarschuwen voor een terugkeer van het zogenaamde “land-van-herkomstbeginsel”: een onderneming kan actief zijn in het ene land, maar zich registreren in een ander land met minder strenge regels. Zo ontstaat ‘regime-shopping’: bedrijven gaan op zoek naar de voordeligste regelgeving.
Voor het ABVV moet één principe glashelder blijven: wie in België werkt, moet beschermd worden door het Belgische arbeidsrecht en Belgische cao's. Een Europese vennootschapsvorm mag nooit een achterpoortje worden om die bescherming te omzeilen.
Stem werknemers op het spel
“EU Inc.” bevat onvoldoende waarborgen voor collectieve onderhandelingen, vakbondsrechten en informatie en raadpleging van werknemers. Bedrijven zouden hun activiteiten bovendien kunnen opsplitsen over verschillende dochterondernemingen en zo onder bepaalde drempels voor werknemersvertegenwoordiging proberen te blijven.
Ook snelle, volledig digitale oprichting houdt risico's in. Wanneer een onderneming binnen 48 uur kan worden opgericht, dreigen controles op onder meer sociale fraude en brievenbusfirma's te verzwakken.
Het voorstel bevat bovendien onvoldoende garanties dat aandelenopties nooit gewone lonen vervangen. Daar komt bij dat bij een snelle vereffening werknemers niet uitdrukkelijk beschermd zijn als bevoorrechte schuldeisers voor bijvoorbeeld achterstallig loon of ontslagvergoedingen.
Vereenvoudigen? Ja. Sociale rechten afbouwen? Nee.
Het ABVV is niet tegen eenvoudigere regels voor bedrijven die over de landsgrenzen heen willen groeien. Maar economische vrijheid mag nooit betekenen dat ondernemingen vrij kunnen kiezen welke werknemersrechten ze respecteren.
Europa heeft geen 28ste regime nodig dat de 27 bestaande sociale beschermingssystemen tegen elkaar uitspeelt. Vereenvoudiging mag geen synoniem worden voor deregulering.
EU Inc. wordt verkocht als een moderne oplossing voor Europese bedrijven. Zonder harde sociale garanties dreigt het een Trojaans paard te worden voor werknemers.
Afspraak op 24 september vanaf 10u op het Brusselse Schumanplein. Tegen “EU Inc” en vóór kwalitatieve jobs!