Flexi-jobs ondergraven overheidsfinanciën: meer dan een half miljard verlies per jaar

Het parlement zet vandaag naar verwachting het licht op groen voor de algemene uitbreiding van flexi-jobs vanaf 1 juli.​​​​​​​ Het ABVV waarschuwt dat het systeem van flexi-jobs ontspoort. In 2030 zal de overheid meer dan een half miljard aan inkomsten verliezen. Arizona effent zo op een perverse manier het pad voor nog meer besparingen. 

“Cynischer wordt het niet”, duidt ABVV-voorzitter Bert Engelaar. “Net aan de voet van de zoveelste zware begrotingscol, waar de regering claimt op zoek te gaan naar 7 miljard of meer, zet ze de eigen banden plat met een systeem dat de overheidsfinanciering lek prikt.”

Meer dan half miljard verlies

Het ABVV waarschuwt dat flexi-jobs rechtstreeks leiden tot een fors verlies aan inkomsten voor de overheid en de sociale zekerheid. In 2026 alleen al gaat het om 132 miljoen euro minder sociale bijdragen én 253 miljoen euro minder personenbelasting, samen goed voor 380 miljoen euro verlies. Deze middelen gaan verloren omdat deze jobs niet aan normale tarieven bijdragen. Indien er wel ‘gewone’ bijdragen zouden geïnd worden op flexi-jobs, dus personenbelasting én RSZ, zou de overheid alleen al dit jaar 380 miljoen euro inkomsten kunnen boeken.

Helaas is dit nog maar het begin. De kost van het systeem dreigt de komende jaren compleet te ontsporen en op te lopen tot meer dan een half miljard euro per jaar. In 2030 mist de overheid door de flexi-jobs bijna 194 miljoen aan sociale bijdragen en meer dan 370 miljoen aan personenbelasting, en dus zo’n 560 miljoen euro in totaal. 

“De uitbreiding van de flexi-jobs is sowieso niet te verantwoorden, en al zeker niet in tijden van budgettaire krapte”, zegt Bert Engelaar. “Het is overduidelijk dat de regering zich niks aantrekt van de waarschuwingen van de Nationale Bank over de dalende inkomsten en ons land gewoon verder drooglegt.” 

“Het principe “starve the beast” is heilig voor Arizona: door minder inkomsten te voorzien, worden tekorten gecreëerd die later worden misbruikt om te knippen in sociale bescherming en openbare diensten, wat de mensen dagelijks voelen. Het is pervers: omdat pensioenen laag liggen is een flexi-job financieel interessant, maar het systeem is zo opgezet dat het net de financiering van pensioenen ondergraaft.” 

Structurele ontsporing

Met deze beslissing zet de regering verder in op bijjobs en extra uren, zonder enige visie op de creatie van kwaliteitsvolle, duurzame jobs en het verhogen van de werkzaamheidsgraad. “Langgeschoolde flexi-jobbers dreigen jobs in te nemen die net door kortgeschoolden zouden ingevuld kunnen worden, en onvrijwillig deeltijds werkenden dreigen hun uren niet te kunnen opkrikken”, waarschuwt Engelaar. De Nationale Bank stipte recent ook aan dat flexi-jobs de arbeidskrapte vergroten in knelpuntsectoren. Bijna een vijfde van alle flexi-jobbers in België werkt in hoofdberoep in het onderwijs of de zorg, zo blijkt uit RSZ-cijfers. 

Ook vanuit arbeidsmarktperspectief roept de uitbreiding van flexi‑jobs, zoals ook door de Raad van State wordt benadrukt, fundamentele vragen op. Het systeem introduceert een structureel gunstiger statuut naast reguliere arbeid, zonder dat er een aantoonbare nood is op het niveau van de volledige arbeidsmarkt, wat leidt tot een ongelijk speelveld tussen werknemers. “Het is niet te verantwoorden dat iemand voor exact hetzelfde werk een pak meer van z’n loon overhoudt dan een collega”, vat Bert Engelaar samen. Kortom, de Raad van State stelt dat het ernstige twijfels heeft over de verenigbaarheid van de uitbreiding van flexi‑jobs met de grondwettelijke beginselen van gelijkheid en niet-discriminatie. Het ABVV beraadt zich dan ook over juridische stappen tegen de uitbreiding.