In de ministerraad zou consensus zijn over een nieuwe pensioenbesparing. Voor 58-jarigen (en jonger) mag het aandeel gelijkstellingen maximaal 20 percent bedragen. Het ABVV hekelt de retroactieve toepassing en vreest een negatieve impact voor wie een (halftijdse) landingsbaan opneemt om langer aan de slag te kunnen blijven. Conform het sociaal akkoord van juni 2025 moet er zoals vakbonden én werkgevers vragen, een uitzondering komen voor wie tot de pensioenleeftijd werkt.

Een nieuw wetsontwerp voorziet dat het aandeel gelijkstellingen voor wie geboren is in 1968 (en later) maximaal 20 percent mag bedragen, de zogenaamde ‘cap 20%’. Onder meer de landingsbanen vallen onder die ‘cap’. 

'We zijn verbolgen over het afkappen van pensioenen', stelt Raf De Weerdt (federaal secretaris ABVV), 'deze besparingsmaatregel verandert de regels tijdens het spel, is sociaal regressief en treedt nog maar eens een sociaal akkoord met de voeten'.

Eerst en vooral: de maatregel is 100 percent retroactief, van toepassing op loopbaanjaren uit het verleden.  Werknemers worden geconfronteerd met gevolgen die ze onmogelijk konden voorzien. Wie recent in een (halftijdse) landingsbaan stapte, kon onmogelijk voorzien dat zijn/haar pensioenrechten zouden worden ‘afgekapt’. De regels wijzigen en cours de route. 

Ten tweede treft de maatregel disproportioneel de allerlaagste pensioenen, aangezien de laagste inkomens vaker onvrijwillig inactief zijn. Volgens een recente raming van het Planbureau dalen de allerlaagste pensioenen deze legislatuur met 5,3 percent, op kruissnelheid met maar liefst 10,1 percent. Volgens cijfers van de Federale Pensioendienst treft de ‘cap’ één op tien werknemers, gemiddeld verliezen die een slordige 200 euro per maand.  

Tot slot respecteert de nieuwe besparingsmaatregel het sociaal akkoord eindeloopbaan van juni 2025 niet. Waar de regering de landingsbanen bruut had afgeschaft, blind voor de realiteit op de werkvloer, kwamen vakbonden en werkgevers met een alternatieve regeling voor landingsbanen aangezien dit systeem oudere werknemers toelaat aan de slag te blijven. De sociale partners vroegen toen unaniem om de gelijkstelling van de landingsbanen te vrijwaren voor wie tot de pensioenleeftijd werkte. ‘Het is te gek voor woorden dat een werknemer die dankzij een landingsbaan tot 67 jaar kan werken, bestraft wordt in zijn pensioen’, stelt Raf De Weerdt, ‘De federale regering heeft toch z’n mond vol van langer werken?’. De ‘cap 20%’ kampt trouwens niet enkel met inhoudelijke incoherenties, de FPD gaf al aan de maatregel niet voor 2029 te kunnen implementeren.  

Fictief voorbeeld impact ‘cap 20%’ 

Jan (geboren in 1968) had tijdens zijn loopbaan in totaal vijf jaar onvrijwillige werkloosheid en stapte in 2023 in een halftijdse landingsbaan. Als hij werkt tot 67 jaar (2035), overschrijdt het aandeel gelijkgestelde periodes het maximaal percentage van 20 percent.  De Federaal Pensioendienst zal overgang tot het schrappen van pensioenrechten. Zijn pensioen daalt met ongeveer vier percent, voor een gemiddeld pensioen (€2046) spreken we over een verlies van 91 euro per maand.