De huidige stijging van de energieprijzen weegt zwaar op de koopkracht van huishoudens. Tegelijk zet ze onze afhankelijkheid van fossiele energie extra in de verf. Toch is er een eenvoudige maatregel die zowel de koopkracht beschermt als ongelijkheden terugdringt en bovendien de ecologische transitie versnelt: gratis openbaar vervoer.

Door de recente, aan internationale spanningen gekoppelde prijsstijgingen, wordt één ding duidelijk: werknemers en hun gezinnen betalen de rekening. Stijgende brandstofprijzen, drukkende energiefacturen en de algemene kost van het levensonderhoud: het stapelt zich op. En de regering? Die houdt zich muisstil in de coulissen. Geen enkele structurele maatregel. Geen enkel signaal om de koopkracht te beschermen of bedrijven te ondersteunen. Niets. Noppes. Nada.

In deze context schuift het ABVV gratis openbaar vervoer naar voren als maatregel. Ze is concreet, efficiënt en heeft oog voor de toekomst.

Onmiddellijke oplossing voor de koopkracht

Bij stijgende brandstofprijzen worden gezinnen voor een keuze gesteld. Duur tanken of duur tanken. Ze moeten namelijk naar het werk gaan, de kinderen wegbrengen, boodschappen doen en voor velen blijft de auto daarvoor onmisbaar. Dat resulteert in een directe druk op de gezinsbudgetten.

Door het openbaar vervoer gratis te maken, wordt een onmiddellijke geboden. Het geeft werknemers een beetje ademruimte door hun vaste kosten te verlagen en biedt een buffer aan bedrijven op vlak van hun mobiliteitskosten. 

En vooral: het is een eenvoudige, duidelijke maatregel die voor iedereen direct begrijpelijk is.

We blijven het herhalen: de groenste en goedkoopste energie is de energie die we niet verbruiken. Het massaal stimuleren van het gebruik van openbaar vervoer betekent het verminderen van het verbruik van fossiele brandstoffen, het verlagen van de CO₂-uitstoot en het beperken van onze afhankelijkheid van instabiele regimes en volatiele markten.

Niet hier, wel elders?

België staat niet alleen voor deze situatie. Andere landen hebben wél al concrete maatregelen genomen.

• In Litouwen hebben de autoriteiten beslist om de prijs van treintickets gedurende twee maanden te halveren.
• In Australië, in de staten Tasmanië en Victoria, werd het openbaar vervoer tijdelijk gratis gemaakt.

Deze voorbeelden tonen aan dat het mogelijk is om snel en doelgericht maatregelen te treffen die de bevolking direct helpen.

Zelfs grote internationale instellingen, zoals het Internationaal Energieagentschap en de Europese Commissie, bevelen aan om het openbaar vervoer te versterken en te promoten als antwoord op de energiecrisis.

De crisis aanpakken

Elke crisis legt de zwakke plekken van ons maatschappelijk en economisch model opnieuw bloot. Deze crisis bevestigt hoe gevaarlijk onze afhankelijkheid van fossiele energie kan zijn, en toont de urgentie van een rechtvaardige transitie. Gratis openbaar vervoer is een maatregel die sociale rechtvaardigheid en ecologische transitie met elkaar verbindt. Ze beschermt vandaag en bereidt morgen voor.